The Golden Road – Pembrokeshire Coast National Park

This superb linear walk follows a route across the moorland spine of the Preseli Hills, known as ‘the Golden Road’. An ancient way, thought to be around 5,000 years old, it’s unsurprisingly rich in history, with even a hint of Arthurian legend and associations with Stonehenge. Being a one-way route, you’ll have to arrange transport at either end or make a longer day of it by taking on an out-and-back.

The route starts high, at Bwlch y Gwynt, where there are parking spaces. On Tuesdays you can take the Rosebush bus service 344, but this isn’t an option on other days of the week.

To begin, you pass Pantmaenog Forest and ascend towards the carin-adorned summit of Foel Feddau. From here, the route gradually descends on an undulating course to the east. As you stride out, consider that this was once a major route used by travellers journeying to and from Ireland. It may be that the Pembrokeshire bluestones used to construct Stonehenge were transported along this way.

An impressive rocky tor awaits at Carn Bica, quickly followed by an eye-shaped arrangement of stones known as Bedd Arthur. Legend has it that this is the final resting place of King Arthur, though the stone circle dates all the way back to the Neolithic era.

The final summit on the route is Carn Menyn, which boasts a magnificent bluestone tor. The materials used to build Stonehenge’s inner circle were originally from here. There’s an optional detour to Foeldrygarn, once home to an Iron Age hillfort, otherwise, the final descent brings you to parking spaces on a minor road to the southwest of Crymych.

-------------------------------------

Mae’r daith linol odidog yma’n dilyn llwybr ar draws asgwrn cefn rhostirol Bryniau’r Preseli, ac mae’n cael ei adnabod fel 'Y Ffordd Euraidd'. Credir bod y ffordd hynafol hon tua 5,000 o flynyddoedd oed. Mae'n gyfoethog mewn hanes, gyda awgrym bach o chwedl y Frenin Arthur a chysylltiadau â Côr y Cewri. Gan ei bod yn daith unffordd, bydd rhaid sicrhau cludiant ym mhob pen neu treulio diwrnod hirach trwy gerdded yno a nôl.

Mae'r llwybr yn dechrau yn uchel, yn Bwlch y Gwynt, lle mae mannau i barcio. Pob dydd Mawrth, gallwch gymrud gwasanaeth bws Rosebush rhif 344, ond nid yw hyn yn opsiwn ar ddiwrnodau eraill o'r wythnos.

I ddechrau, byddwch yn pasio Coedwig Pantmaenog ac yn dringo tuag at gopa Foel Feddau sydd wedi'i addurno â charnau. O fan hyn, mae'r llwybr yn disgyn yn raddol ar hyd tirwedd tonnog i'r dwyrain. Wrth i chi gerdded, ystyriwch y ffaith bod y prif lwybr yma wedi cael ei ddefnyddio gan deithwyr i Iwerddon a nôl. Mae'n bosibl mai ar hyd y llwybr hwn cludwyd y cerrig gleision ddefnyddiwyd i adeiladu Côr y Cewri.

Mae Tôr creigiog anhygoel yn eich disgwyl yng Ngharn Bica, a hynny'n cael ei ddilyn yn gyflym gan drefniant o gerrig ar siap llygad a elwir yn Bedd Arthur. Mae chwedlau'n dweud mai dyma’r lle y cafodd y Brenin Arthur ei gladdu, er bod y cylch cerrig yn dyddio'n ôl i’r Oes Neolithig.

Y copa olaf ar y llwybr yw Carn Menyn, gyda’i dôr ysblennydd o gerrig gleision. Daeth y deunyddiau i adeiladu cylch mewnol Côr y Cewri yn wreiddiol o’r fan hyn. Mae llwybr dewisol i Fryngaer o Oes Hearn yn Foeldrygarn, neu gall y disgyniad olaf eich tywys at fannau parcio ar ffordd fach i dde-orllewin Crymych.